است كه طبقه طبقه روى هم قرار گرفته و از اين‌رو ، آتش‌سوزى در آن بسرعت همه‌گير مىشود . در دمشق نزديك به بيست مدرسه وجود دارد و دو بيمارستان ، يكى نو و ديگرى كهنه . از اين دو بيمارستان ، بيمارستان نو استوارتر و بزرگتر است و مصارف آن ، روزانه نزديك به پانزده دينار طلاست . بيمارستان كهنه در سمت غربى مسجد جامع واقع است . از خوش‌منظره‌ترين مدارس دمشق ، مدرسه نورالدين ( محمود زنگى ) است . بناى اين مدرسه كاخى است آراسته ، داراى آب جارى . در دمشق رباطهايى است كه بدانها خانقاه گويند و در اختيار صوفيان است و آنها نيز چون كاخى آراسته و زرنگار است و در همهء آنها آب روان و منظرهء دلپذير وجود دارد . نور الدين محمود زنگى كه مدتى امير شام و دمشق بوده ، اوقافى بسيار براى غريبان مغربى وقف كرده بود ؛ از جمله دو آسياب و هفت بوستان و زمينى حاصلخيز و گرمابه‌اى و دو باب دكان در راستهء عطاران . عايدات اين اوقاف ساليانه پانصد دينار مغربى بوده است . « 1 » ياقوت در قرن هفتم هجرى آنچه را جغرافيادانان قبل از او در وصف دمشق گفته‌اند تأييد كرده و اضافه مىكند : من در آنجا سنگى را ديدم كه چيزى مانند خون روى آن بود كه مردم شام معتقد بودند اين همان سنگى است كه هابيل بر آن كشته شده است و سرخى روى آن ، آثار باقيمانده از خون هابيل است . در برابر آن سنگ ، غارى قرار دارد كه مردم آن را زيارت مىكنند و آن را غار خون مىگويند . اين غار در دامنهء كوه قاسيون كه مىگويند پناهگاه انبيا و عبادتگاه آنها بوده واقع است . در مشرق شهر دمشق قبر عبد اللّه بن مسعود و ابىّ بن كعب قرار داشت ، ولى در اوايل دولت بنى عباس قبور آنان را شخم زده و در آنجا زراعت كردند و رفته رفته آثار قبور آنها محو گرديد . ياقوت از قبور بسيارى از شاهان و امرا و بزرگان دورهء اسلامى كه در دمشق درگذشته و مدفون شده‌اند ، مانند نور الدين محمود زنگى و صلاح الدين ايوبى نام برده است . « 2 » در دوره مماليك دمشق بسرعت رو به توسعه گذاشت ، بويژه كه مماليك دوستدار ساختن بناهاى تازه بودند . تعداد مدارس در طول دورهء فرمانروايى مماليك زياد بود و شركت جستن در امر تعليم و تربيت در

--> ( 1 ) . همان ؛ ص 345 - 348 . ( 2 ) . معجم البلدان ؛ ج 2 ، ص 464 - 465 و 468 - 469 .